Naam auteur: Fred

Het HERA Lab in Italië, uitgevoerd door COSVITEC in Napels, bevindt zich inmiddels in een vergevorderde fase van het traject. Wat het sterkst naar voren is gekomen, is iets dat verder gaat dan individuele ontwikkeling: een groep die op zichzelf een bron van steun en kracht is geworden. Het Lab begon met een fase die gericht was op het opbouwen van wederzijds vertrouwen en verbinding. Via activiteiten die waren gebaseerd op de principes van wederzijdse hulp, solidariteit en collectieve empowerment creëerden deelnemers geleidelijk een ruimte waarin persoonlijke verhalen, angsten en ambities openlijk gedeeld konden worden. Tijdens een van de eerste sessies werd iedere deelnemer uitgenodigd om stil te staan bij haar eigen kwetsbaarheden en sterke punten via een oefening geïnspireerd op de Japanse kunst van kintsugi, waarbij gebroken voorwerpen met goud worden hersteld en de scheuren deel uitmaken van wat iets waardevol maakt. De sessie leidde tot momenten van onverwachte diepgang: vrouwen deelden verhalen die zij zelden hardop hadden uitgesproken, terwijl de groep luisterde met een aandacht die de facilitator omschreef als een van de meest ontroerende ervaringen van het Lab tot nu toe. Aan het einde van de Team Building-fase maakten deelnemers kleine handgemaakte armbandjes, elk voorzien van een wijze boodschap gekozen door een ander groepslid. Het was een eenvoudig gebaar, maar wel een dat duidelijk maakte wat er was ontstaan: een community van vrouwen die ervoor hadden gekozen elkaar echt te zien en elkaar iets mee te geven voor de toekomst. “Ik kwam hier omdat ik dacht dat ik mijn vaardigheden moest bijwerken. Ik had niet verwacht mensen te ontmoeten die precies begrijpen waar ik sta”, vertelde een deelnemer terwijl zij terugblikte op de eerste weken van het Lab. De daaropvolgende fase “Learning to Learn” bracht nieuwe energie met zich mee. Tijdens sessies rond thema’s zoals een growth mindset, het in kaart brengen van vaardigheden, leerstrategieën en mentorship begonnen deelnemers hun persoonlijke reflecties te verbinden met de wereld buiten het Lab. Een terugkerend thema tijdens deze sessies was de kloof tussen hoe deelnemers zichzelf zagen en hoeveel zij in werkelijkheid wisten en konden. Een collectieve oefening rond competentiemapping, waarbij iedere vrouw haar kennis deelde en zichzelf aanbood als informele mentor voor anderen, maakte dit zichtbaar op een manier die statistieken of evaluaties nooit hadden kunnen doen. Wat blijft opvallen naarmate het Lab verdergaat in de latere fasen, is de kracht van de groep zelf. Deelnemers hebben zich niet alleen verbonden met de inhoud van het programma: zij hebben samen iets opgebouwd dat veel verder reikt dan een individuele sessie. Zij ondersteunen elkaar tussen de bijeenkomsten door, delen reflecties en hebben duidelijk aangegeven dat zij niet willen dat deze community eindigt wanneer het formele programma afloopt. Juist die wens is een van de belangrijkste resultaten van het Lab. Het laat zien wat er kan ontstaan wanneer vrouwen van 45 jaar en ouder een gestructureerde, veilige en echt participatieve ruimte krijgen: zij ontwikkelen zich niet alleen individueel, maar bouwen samen iets op dat noch het programma, noch één van hen alleen had kunnen creëren.

De implementatie van de HERA Labs in Spanje blijkt een succes te zijn binnen de gemeenschap van vrouwen ouder dan 45 jaar in de stad Yecla. Na een uitdagende start groeit de interesse in het project gestaag dankzij de positieve mond-tot-mondreclame die door de deelnemers zelf wordt verspreid. Aanvankelijk was het moeilijk om een aanzienlijk aantal vrouwen te betrekken, aangezien maar weinig vrouwen bereid waren zich te engageren voor deelname aan sessies gedurende zes tot zeven maanden. CETEM, de hoofdorganisatie die verantwoordelijk is voor de implementatie in Spanje, leverde een grote inspanning op het gebied van werving via reclamecampagnes, sociale media en optredens op lokale televisie en radio. Dit werd uiteindelijk versterkt door het sneeuwbaleffect dat ontstond dankzij de vrouwen die betrokken raakten en het potentieel van het project inzagen. Nu, na vijf maanden en acht sessies, kan het programma worden beschouwd als een echt succes. Tweeëntwintig vrouwen zijn betrokken geraakt en hebben het gevoel dat hun leven verandert en dat zij meer regie hebben over waar zij hun verdere opleiding op willen richten. De deelnemers delen ideeën en ervaringen, bieden elkaar inspiratie en aanmoediging en bouwen zo aan een sterk gevoel van verbondenheid en wederzijdse steun. Zij worden begeleid door facilitator Nuria Gil, die hen voortdurend aanmoedigt om samen te werken aan hun persoonlijke doelen. De meest recente sessies waren gericht op het uitrusten van deelnemers met de tools en kennis om opleidingsmogelijkheden te identificeren en te evalueren die aansluiten bij hun persoonlijke en professionele doelen. In april start de fase “Engagement with local stakeholders”. Tijdens deze fase zullen deelnemers vrouwelijke rolmodellen uit de gemeenschap ontmoeten, die persoonlijke verhalen delen over het overwinnen van uitdagingen en inspirerend advies geven ter ondersteuning van hun verdere proces van persoonlijke groei en empowerment. De laatste fasen van de HERA Labs in Spanje lopen door tot eind juni. Dit omvat ook een fase waarin deelnemers zelf de regie nemen over hun traject, gezamenlijk hun persoonlijke ontwikkelingspaden vormgeven en concrete stappen verkennen om hun leerproces, arbeidsmarktpositie of ondernemerschapsproject verder te ontwikkelen.

Het proces dat we in elke sessie volgen, waarbij we onze doelen, evenals onze sterke en zwakke punten vastleggen, heeft mij geholpen mezelf beter te begrijpen. De beperkte tijd werkte juist positief, omdat het mij hielp te focussen op wat echt belangrijk is en mijn gedachten beter te structureren.” De HERA Labs in Athene, uitgevoerd door WHEN, hebben 20 vrouwen van 45 jaar en ouder samengebracht, die actief hebben deelgenomen aan 12 bijeenkomsten en een levendige en sterk betrokken Viber-community hebben opgebouwd, waar deelnemers regelmatig ideeën uitwisselen, kennis delen en elkaar inspiratie en aanmoediging bieden, wat zorgt voor een sterk gevoel van verbondenheid en wederzijdse steun. Momenteel bevinden de HERA Labs in Athene zich in de fase “Engagement with External Stakeholders”, waarin bijeenkomsten met WHEN-mentoren hebben plaatsgevonden, evenals een workshop loopbaanbegeleiding, training in het gebruik van AI-tools en deelname aan de WHEN Career Fair. Daar bereidden deelnemers zich voor op hun zoektocht naar werk, kregen zij begeleiding bij hun cv, planden zij hun volgende loopbaanstappen samen met coaches en namen zij deel aan workshops en korte interviews met vertegenwoordigers van bedrijven en organisaties. “Tijdens deze reis kwamen kanten van mezelf naar voren waarvan ik mij niet volledig bewust was, wat mij hielp te begrijpen waarin het de moeite waard is te investeren voor mijn persoonlijke groei. Het belangrijkste is dat ik besefte dat ik niet alleen ben: er zijn veel vrouwen die je kunnen begeleiden, ondersteunen en inspireren op jouw pad.” Wat tot nu toe is ontstaan, is een hechte en dynamische groep die veel verder reikt dan het formele kader van het programma. De deelnemers tonen opmerkelijk veel initiatief en collectieve motivatie en organiseren zichzelf om deel te nemen aan extra gesprekken, leermogelijkheden en trainingssessies. Deze voortdurende betrokkenheid weerspiegelt niet alleen hun inzet voor persoonlijke groei en het werk dat zij tot nu toe binnen de HERA Labs hebben verricht, maar ook de kracht van door peers gedreven leergemeenschappen, waarin gedeelde ervaringen uitgroeien tot voortdurende ontwikkeling, empowerment en betekenisvolle samenwerking. Tegelijkertijd hebben de HERA Labs in Larissa, uitgevoerd door iED, tot nu toe 13 vrouwen van 45 jaar en ouder samengebracht via een reeks interactieve en empowerende sessies die plaatsvinden in het JOIST Innovation Park. De deelnemers komen ongeveer om de twee weken samen en nemen actief deel aan een leertraject gericht op persoonlijke ontwikkeling, het versterken van vaardigheden en communityvorming. In deze fase richten de Labs zich op de fase “Learning to Learn”, waarbij deelnemers worden ondersteund in het beter begrijpen van hun eigen vaardigheden, behoeften en leertrajecten. Via verschillende ervaringsgerichte en participatieve oefeningen kregen vrouwen de kans om te reflecteren, ervaringen te delen en vertrouwen op te bouwen in een veilige en inclusieve omgeving. Naarmate het proces zich verder ontwikkelt, bereiden de HERA Labs in Larissa zich nu geleidelijk voor op de volgende fase van de Living Labs, waarin deelnemers hun trajecten verder gezamenlijk vormgeven en concrete stappen verkennen richting leren, werkgelegenheid of ondernemerschap.

Het HERA Labs-programma, onderdeel van het HERA-project dat wordt gecoördineerd door Sónia Dias aan de NOVA National School of Public Health, biedt een participatieve en praktijkgerichte leerervaring die is ontworpen om vrouwen te ondersteunen in hun persoonlijke en professionele ontwikkeling. In Portugal betrekt het initiatief momenteel drie groepen, waarin 65 vrouwen van 45 jaar en ouder samenkomen die allemaal een gestructureerd programma van 16 sessies volgen. Daarvan bevindt de eerste groep zich inmiddels in een meer gevorderde fase van dit traject, nadat zij de eerste fasen van het programma heeft doorlopen. Het proces begon met een sterke focus op het opbouwen van vertrouwen, verbinding en wederzijdse steun, waarbij een veilige omgeving werd gecreëerd waarin deelnemers ervaringen konden delen en hun sterke punten konden herkennen. Daarna volgde een fase die gericht was op de ontwikkeling van vaardigheden, het verkennen van leertrajecten en het identificeren van individuele doelen en prioriteiten. Nu heeft deze groep een belangrijk moment bereikt: de fase “Building Connections Together”. Deze fase markeert een belangrijke verschuiving van interne reflectie naar externe betrokkenheid. Via interactieve sessies met externe bijdragers uit verschillende sectoren maken deelnemers kennis met uiteenlopende perspectieven en praktijkervaringen, wat hen helpt hun ideeën te verbinden aan concrete kansen en professionele trajecten. In plaats van enkel informatie te ontvangen, nemen deelnemers actief deel, stellen zij vragen en toetsen zij hun ideeën in dialoog met deze bijdragers. Dit proces helpt hen hun denkproces verder te verfijnen, barrières te overwinnen en meer vertrouwen te krijgen in het communiceren van hun projecten. Een bijzonder impactvol onderdeel van deze fase is de focus op het ontwikkelen en presenteren van ideeën. Via praktijkgerichte activiteiten krijgen deelnemers concrete tools aangereikt om hun projecten te structureren, deze helder te communiceren en meer vertrouwen op te bouwen in het presenteren ervan aan anderen. “Veel deelnemers beschikken over sterke ervaring, maar vaak zonder een duidelijke manier om deze te vertalen naar nieuwe kansen en de ontwikkeling van hun eigen onderneming. Wat wij zien, is een verschuiving — zij beginnen hun vaardigheden opnieuw te kaderen, hun ideeën te structureren en deze op manieren te communiceren die omscholing en nieuwe professionele trajecten ondersteunen”, aldus Carolina Santos van de NOVA National School of Public Health, die de sessie over pitching- en presentatievaardigheden begeleidde. Wat blijft opvallen, is de kracht van de groep zelf. Het gevoel van verbondenheid reikt veel verder dan de formele sessies, waarbij deelnemers elkaar op betekenisvolle manieren ondersteunen en inspireren. Deze collectieve energie weerspiegelt de kern van de HERA Labs, waar gedeelde ervaringen leiden tot zelfvertrouwen, nieuwe perspectieven en echte transformatie. Naarmate het programma vordert, zullen alle groepen doorgaan naar de laatste fase, waarin deelnemers hun leerervaring vertalen naar persoonlijke actieplannen en concrete volgende stappen definiëren voor hun persoonlijke en professionele trajecten.

Het HERA Lab in Nederland is inmiddels van start gegaan aan de Rotterdam School of Management, waar meer dan 20 vrouwen van 45 jaar en ouder deelnamen aan de eerste fase om verbindingen op te bouwen en thema’s te verkennen die verband houden met loopbaantransities, veranderingen op de arbeidsmarkt en persoonlijke ontwikkeling. Het Lab maakt deel uit van een breder lokaal ecosysteem dat stakeholders uit onderwijs, werkgelegenheid en relevante productieve sectoren samenbrengt, zodat individuele ontwikkelingstrajecten aansluiten op de realiteit van de arbeidsmarkt. In de praktijk bieden de Lab-sessies een gestructureerde en ondersteunende omgeving waarin deelnemers kunnen reflecteren op hun bestaande vaardigheden en ervaringen, prioriteiten kunnen bepalen voor hun volgende loopbaanstappen en realistische mogelijkheden voor bij- of omscholing kunnen verkennen. De gesprekken richten zich op hoe digitalisering en duurzaamheidstrends functies binnen verschillende sectoren veranderen, en wat dit betekent voor vrouwen die opnieuw willen toetreden tot de arbeidsmarkt, van richting willen veranderen of hun professionele positie willen versterken. Naast uitwisseling tussen deelnemers helpt de Lab-aanpak deelnemers om persoonlijke ambities te verbinden met concrete kansen, waaronder opleidingsmogelijkheden, opkomende beroepsprofielen en lokale ondersteuningsdiensten. Het Nederlandse Lab wordt ondersteund door de lokale partnerorganisatie Reshaping Work, die het evaluatiewerk ondersteunt dat zich richt op het beoordelen van de resultaten van de beleidsexperimenten door veranderingen in de houding, motivatie en percepties van deelnemers te meten, om inzicht te krijgen in hoe effectief de HERA Lab-aanpak is in het ondersteunen van vrouwen van 45 jaar en ouder bij levenslang leren en trajecten richting werkgelegenheid. Vanaf de eerste sessies lieten deelnemers een sterke betrokkenheid zien, niet alleen bij de leeractiviteiten maar ook bij het opbouwen van onderlinge steun. Verschillende deelnemers bleven wekelijks samenkomen in zelfgeorganiseerde groepen, waarbij zij eigenaarschap namen over hun trajecten en actief de volgende stappen in hun professionele en persoonlijke ontwikkeling vormgaven. Zoals Sevda Rizehkar, onderzoekscoördinator van het HERA-project, benadrukte, weerspiegelt de collectieve energie binnen het Lab wat kan ontstaan wanneer vrouwen de ruimte krijgen om met elkaar in contact te komen, te reflecteren en te groeien, gebaseerd op wederzijdse steun, nieuwsgierigheid en moed. Vooruitkijkend zal het Nederlandse HERA Lab de samenwerking met lokale stakeholders verder versterken om de overgang van reflectie en planning naar concrete acties te ondersteunen, zoals het leggen van contacten met relevante opleidingsaanbieders, mentorprogramma’s en trajecten richting werkgelegenheid. Inzichten die via het Lab en het netwerk van stakeholders worden verzameld, zullen daarnaast bijdragen aan het bredere projectwerk rond schaalbare benaderingen en beleidsaanbevelingen die vrouwen van 45 jaar en ouder in verschillende contexten kunnen ondersteunen.

De uitvoering van de HERA Labs is officieel gestart in de partnerlanden en markeert daarmee een belangrijke mijlpaal voor het project. In de eerste weken van 2026 organiseerden lokale organisaties de eerste Lab-sessies, waarin vrouwen van 45 jaar en ouder samenkomen om te beginnen aan een gezamenlijke reis van leren, reflectie en collectieve empowerment. In alle landen richten de Labs zich momenteel op Fase 1: Mutual Aid and Group, waarin de basis wordt gelegd voor vertrouwen, samenwerking en solidariteit. Deze eerste fase is bedoeld om deelnemers met elkaar te laten verbinden, ervaringen te delen en samen een veilige en ondersteunende leeromgeving te creëren voordat zij verdergaan met vaardighedenontwikkeling en toekomstplanning. In Athene werden de eerste drie HERA Labs-sessies succesvol georganiseerd door WHEN, met deelname van 22 vrouwen van 45+. Door middel van begeleide gesprekken en participatieve activiteiten verkende de groep gedeelde uitdagingen, persoonlijke sterke punten en de principes van wederzijdse steun die centraal staan in de HERA Labs-methodologie. Tegelijkertijd startte Women in Tech Alliance (WITA) begin januari met de uitvoering van de HERA Labs in Foo Café. De sessies boden een warme en inclusieve omgeving waarin deelnemers begonnen met het opbouwen van onderlinge connecties en reflecteerden op hun leerbehoeften en ambities. Ook in Larissa zijn de HERA Labs officieel van start gegaan, waarbij lokale groepen zijn gevormd en deelnemen aan de eerste activiteiten van de fase rond wederzijdse steun. De eerste bijeenkomsten richtten zich op groepsafspraken, peer support en het gezamenlijk formuleren van doelen, waardoor een sterke basis wordt gelegd voor de volgende fasen van de Labs. In Nederland nemen ongeveer 20 vrouwen deel aan de Labs. Zij werken samen aan het versterken van de groepscohesie en het delen van ervaringen rond omscholing, levensovergangen en persoonlijke ontwikkeling. Ook in Spanje en Cyprus zijn de Labs begonnen. Facilitators begeleiden deelnemers daar door dezelfde eerste fase, waarbij een gezamenlijke methodologische aanpak wordt gevolgd en tegelijk rekening wordt gehouden met de lokale context en behoeften. Hoewel de Labs in verschillende landen en omgevingen plaatsvinden, delen ze eenzelfde vertrekpunt. De eerste fase legt sterke nadruk op samenwerking, peer support, solidariteit en het opbouwen van vertrouwen. In plaats van te starten met formele trainingen, worden deelnemers aangemoedigd om met en van elkaar te leren, waarbij hun collectieve kennis en levenservaring worden erkend als waardevolle bron. Naarmate de groepen blijven samenkomen, zullen deze eerste verbindingen de basis vormen voor de volgende fasen van de HERA Labs, die zich richten op het identificeren van vaardigheden, het ontwikkelen van leerpaden en het opstellen van persoonlijke actieplannen. De eerste weken van de uitvoering laten al duidelijk de kracht van de HERA Labs-aanpak zien: lokale gemeenschappen die samenkomen, ondersteund door een gedeelde Europese methodologie, om vrouwen van 45 jaar en ouder te helpen veranderingen met vertrouwen en solidariteit te navigeren.

Het HERA-consortium rondde deze week zijn tweede Transnational Project Meeting af. De tweedaagse bijeenkomst, georganiseerd door COSVITEC in Napels (Italië), vormde een belangrijk moment voor het project. Partners kregen de kans om via intensieve gezamenlijke werksessies de brug te slaan tussen strategische planning en de concrete uitvoering van de activiteiten. De kern van de bijeenkomst lag bij de technische en operationele uitrol van de HERA Labs. Terwijl sommige pilotprogramma’s al zijn gestart en andere zich in de laatste fase van hun wervingsproces bevinden, namen de partners deel aan diepgaande sessies om een gezamenlijke aanpak in alle regio’s te waarborgen. Een belangrijk doel was het verduidelijken van de methodologie en ervoor te zorgen dat de protocollen voor dataverzameling volledig werden begrepen. Dit zal essentieel zijn voor een grondige en betrouwbare impactevaluatie in de toekomst. Technologie en strategie kwamen samen tijdens de gezamenlijke ontwikkeling van het HERA Community Portal. Dit platform is momenteel in ontwikkeling. Partners deelden inzichten en stemden hun visie op elkaar af, zodat het platform een intuïtieve en effectieve digitale ruimte wordt waar vrouwen in heel Europa elkaar kunnen ontmoeten, leren en zich zowel professioneel als persoonlijk kunnen ontwikkelen. Op de tweede dag kwam de Steering Committee bijeen om strategische projectdoelstellingen en het algemene projectbeheer te bespreken. De agenda richtte zich op het evalueren van Key Performance Indicators om de voortgang te monitoren en op het finaliseren van de planning voor belangrijke toekomstige deliverables. Deze gesprekken droegen eraan bij dat het project op koers blijft om zijn ambitieuze doelstellingen te realiseren. Naast de technische sessies bood Napels ook de bekende Italiaanse gastvrijheid. Rond traditionele Italiaanse tafels versterkten de partners hun professionele relaties – een herinnering dat een sterk en hecht consortium de basis vormt van elke succesvolle Europese samenwerking. Het team verliet Napels met een hernieuwd gevoel van doelgerichtheid en vertrouwen dat HERA sterke ecosystemen zal creëren om vrouwen in heel Europa te ondersteunen en te versterken.

Het HERA-project werd op 3 december genoemd tijdens de ledenvergadering van de Proximity and Social Economy LSP als voorbeeld van initiatieven die de ontwikkeling van leer- en vaardighedenprogramma’s binnen het ecosysteem ondersteunen. SHINE 2Europe neemt deel als lid van het Large-scale Skills Partnership voor de Proximity and Social Economy. Tijdens het webinar benadrukten experts hoe Learning and Skills Programmes (LSP’s) en vaardighedenprojecten praktische, direct toepasbare inzichten kunnen bieden, gericht op de reële uitdagingen waarmee gemeenschappen, bedrijven en andere stakeholders worden geconfronteerd. Daarbij werd ook aandacht besteed aan de opkomende vaardigheden die nodig zijn op het snijvlak van technologie, mensgericht werk en soft skills. De vermelding van HERA onderstreepte het belang van flexibele, resultaatgerichte leerstrategieën die niet alleen hoogwaardige training bieden, maar ook waardevolle inzichten genereren die bijdragen aan het versterken van het ecosysteem.

De sessies richten zich zowel op persoonlijke reflectie als op het plannen van de toekomst. Deelnemers nemen deel aan gezamenlijke oefeningen en zelfhulpgroep-vormen, terwijl ze nieuwe benaderingen van een leven lang leren ontdekken. Het gaat niet simpelweg om een terugkeer naar formeel onderwijs, maar om het ontwikkelen van een actieve en voortdurende gewoonte van groei en aanpassing. De workshops moedigen deelnemers aan om opnieuw contact te maken met hun sterke punten, hun ambities onder woorden te brengen en netwerken op te bouwen met relevante stakeholders die deuren kunnen openen naar toekomstige kansen. Aan het einde van het programma ontwikkelt elke deelnemer een persoonlijk actieplan dat hen ondersteunt bij hun verdere professionele en persoonlijke traject. Hoewel het programma de inzetbaarheid van deelnemers versterkt, ligt de diepere waarde in het herstellen van zelfvertrouwen en een gevoel van verbondenheid. Tijdens elke bijeenkomst werken vrouwen samen om hun doelen te verfijnen, kansen te identificeren en elkaar te ondersteunen – en zo te laten zien dat groei op elke leeftijd een gezamenlijke en menselijke ervaring is. Deze activiteiten maken deel uit van het HERA-project – Helping Empower Women through Reskilling and Advancement – gefinancierd door de Europese Commissie. Via HERA worden vrouwen van 45 jaar en ouder in verschillende partnerlanden ondersteund bij levenslang leren, het ontwikkelen van vaardigheden en het opbouwen van gemeenschappen. Meer weten over de doelstellingen en impact van het project? Bekijk: https://herawomen.eu/what-is-hera/

Op 10 november 2025 presenteerde SHINE 2Europe tijdens de European Studies Conference 2025 het HERA-project als een voorbeeld van initiatieven die zich inzetten voor dede versterking van vrouwen van 45 jaar en ouder via omscholing en een leven lang leren. Juliana Louceiro lichtte toe hoe HERA gendergelijkheid en inclusie op de arbeidsmarkt bevordert. HERA biedt zelfhulpgroepen, innovatiehubs en trainingssessies die zijn afgestemd op de behoeften van vrouwen, waarbij AI-gebaseerde leermiddelen worden gecombineerd met mentoring binnen de gemeenschap. Daarnaast formuleert het initiatief beleidsaanbevelingen om de toegang tot kwalitatief hoogwaardige banen te verbeteren. De Cyclus van Conferenties over Europese Studies, georganiseerd door de Faculteit der Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit van Coimbra, brengt vooraanstaande nationale en internationale experts samen om kernonderwerpen uit het curriculum Europese Studies te bespreken.